چهارشنبه ۵ شهريور ۱۳۹۳

صفحه اول >> کتاب ها => جامعه شناسی کعبه



محراب: محراب یک کلمه عربی است که به سه معنی به کار می رود:

1- رزمگاه: محل رزم و مبارزه.

2- جای گاه رهبرعبادت در عبادت های دسته جمعی.

3- محل عبادت در عبادت فردی- از باب مثال: همراه چند نفر به باغ یکی از دوستان رفته بودیم، سکوی کوچکی در گوشه باغ قرار داشت. یکی از همراهان به صاحب باغ گفت: توی این باغ زیبا این قبر چیست که درست کرده ای؟ گفت: قبر نیست آن محراب من است نماز هایم را روی آن سکو می خوانم.

در ترجمه تورات و متون یهودی و مسیحی کلمه محراب در معنی دوم و سوم به کار رفته است هر جا سخن از ساختمان و بنای معابد به میان آمده به معنی «جایگاه رهبرعبادت دسته جمعی» و هر جا که سخن از یک اثر یادگاری یک فرد به میان آمده گفته شده این جا محراب فلان پیامبر است یعنی محل عبادت فردی آن پیامبر.

در موضوع بحث ما که «محراب معبد سلیمان» است به همان معنی جای گاه رهبرعبادت دسته جمعی است که شرح آن در متن تورات آمده است و تصریح شده که آن معبد از نظر اهمیت و قداست به سه بخش تقسیم می شد:

1- هیکل: یعنی مجموعه ساختمان و همه بخش های آن معبد.

2- قدس الاقداس: یعنی بخش ویژه که در درون هیکل قرار داشت.

3- محراب که در درون قدس الاقداس بود.

از روزی که مسیحیان و یهودیان تصمیم گرفتند کتب مقدس شان را به زبان های مختلف ترجمه کنند برای این کار لجنه ها و شوراهائی تشکیل دادند مانند «شرکت انتشار انگلیز و خارج» که تورات و انجیل های چهار گانه به زبان ترکی را در 1891 میلادی چاپ کرده است و مانند «نهضت انجمن پخش کتب مقدسه در میان ملل» و مانند «مجمع الکنائیس الشرقیه»، این مراکز موظف بودند که هر چه در متون شان به نفع اسلام باشد، را به نوعی در جهت دیگری قرار دهند. این کار هنوز هم ادامه دارد. به طوری که هر چه زمان می گذرد بر کمّ و کیف تحریف ها افزوده می شود کتابی که قبلاً چاپ شده با آن چه در دهه های بعدی چاپ شده فرق می کند زیرا نکات مورد نظرشان را با گذشت زمان کشف کرده و به تحریف می پردازند. پیش تر نمونه ای را مشاهده کردیم و نمونه دیگر را نیز در همین مبحث خواهیم دید.

این کار را در سه صورت انجام داده و می دهند:

1- در هر مورد که امکان تحریف کامل، بود تحریف کردند. مانند ماجرای «ذبیح» و کوه «فاران» که پیش تر به شرح رفت. این کار لطمات زیادی بر خود تورات و کتب اقماری آن وارد آورد، از باب مثال: کسی که کتاب حبقوق نبی را می خواند شگفت زده می شود[1] از طرفی فکر می کند لابد این کتاب سخنان و پیام های ارزشمندی دارد که به عنوان کتاب یک پیامبر در کنار تورات اصلی چاپ شده است و از جانب دیگر هرچه آن را می خواند و دوباره و سه باره می خواند، سخنی و معنی مهمی در آن نمی یابد جز دعوای یک فرد با خدای خودش. گفتمانی است میان پیامبر و خدا که شایستگی ندارد گفتمان یک فرد ساده معمولی باشد تا چه رسد به یک پیامبر.

کتاب مذکور حاوی پیشگوئی هائی دربارۀ پیامبر اسلام(ص) بود به حدی تحریف کردند که به صورت یک اعجوبه و سخن درهم و برهم در آمد. اگر به جای این تحریف آن را برداشته و به دور می انداختند (همان طور که دربارۀ انجیل بارنابا کردند) به نفع شان بود تا بدین گونه مُثله کردن.

2- در هر مورد که تحریف کامل، برای شان امکان نداشت صورت و معنی متن را مشوش کردند تا عبارت متن دارای جهات مختلف و احتمالات متعدد باشد و معنی روشن خود را از دست بدهد تا در موقع لزوم آن احتمال را که مساعد نظر خودشان است و به نفع اسلام نیست، بگیرند. که نمونه اش خواهد آمد.

3- هر آن چه را که در متن متون نتوانستند تحریف یا مشوّش کنند به عهده «قاموس کتاب مقدس» گذاشتند که نویسنده یا نویسندگان آن، ارباب رجوع را به اصطلاح به نحوی دست به سر کنند.

در موضوع بحث ما (محراب معبد سلیمان) ابتدا در خود متن تورات یک تشویش ایجاد کردند که در تورات های پیشین یک عبارت صریح و روشن بود. سپس نویسنده قاموس آن را به حد بالاترین تحریف رسانیده است، او در ذیل واژۀ «محراب» می نویسد:

محراب: موخّر الهیکل او قدس الاقداس: محراب یعنی موخّر هیکل یا قدس الاقداس.

سپس می گوید: هذه الکلمه ترجمة للکلمة العبريّة «دبير» الّتی تعنی موخّر: این کلمه ترجمه کلمه عبری «دبیر» است که به معنی موخر است.

اولاً: این سخن شبیه این است که محراب را در عربی به معنی رزمگاه و نبردگاه با شمشیر و توپ و تفنگ، معنی کنیم. ممکن است چون محراب در وسط قدس الاقداس در آخر و منتهی الیه معبد بوده (چنان که رسم جهانی چنین است) از واژه دبیر استفاده شده.

ثانیاً: در سطرهای بعدی خواهیم دید که خود یهودیان کلمه محراب را ترجمه کلمه «هخال» می دانند نه دبیر.

ثالثاً: نویسنده قاموس خودش از این سخن عدول می کند با آوردن چند نمونه می گوید: از بررسی این شواهد بر می آید که لفظ محراب به عنوان کنایه از قدس الاقداس یا کنایه از کل هیکل به کار رفته است.

 او می خواهد با استفاده از معنی و کاربرد سوم هر سه لفظ- هخال، دبیر، محراب- که به معنی «محل عبادت فردی یک شخص» است و در بالا به شرح رفت، ادعا کند که معبد سلیمان محراب نداشته به مجموعه آن معبد یا به بخش قدس الاقداس، محراب می گفتند، پس محراب که در متن تورات به طور مکرر درباره معبد سلیمان آمده، به معنی «محل عبادت» است نه به معنی محراب که در عرف همه مردمان جهان یک چیز شناخته شده ای است.

او می گوید در ترجمۀ عربی، کلمه محراب آمده در حالی که در ترجمه ترکی و فارسی نیز چنین است و در هر زبانی به همان معنی معروف جهانیان ترجمه شده است زیرا امکان تحریف در متن وجود ندارد و به همین دلیل مسئله به عهده قاموس گذاشته شده.

ببینید چه قدر دقت کرده اند انصافاً در شناسائی نکات ضعف خودشان کاملاً موفق بوده و درصدد جبران آمده اند گرچه حقیقت پشت پرده نمی ماند.

نویسنده قاموس انصافاً تهوّر بی باکانه را به حدی رسانیده که آن همه کنیسه های موجود در جهان را نادیده گرفته، در همه کنیسه ها هخال (محراب) همین امروز موجود است؛ هخال در وسط کنیسه قرار دارد؛ سکوئی است که روی آن چیزی شبیه تریبون از سنگ ساخته اند روحانی شان یا رهبر عبادت دسته جمعی به روی سکو می رود و تورات را روی تریبون می گذارد و می خواند و حاضران که در اطراف نشسته اند به قرائت او گوش می دهند. امروز به هر کنیسه ای بروید این هخال را خواهید دید که دقیقاً مطابق نقشه قدس الاقداس هیکل سلیمان ساخته شده اند بدون کوچک ترین تفاوت.

همه این هخال ها روی شان به سمت بیت المقدس است. و پرسش این است روی هخال معبد سلیمان به کدام طرف بوده است؟

اکنون به متن دو تورات که تاریخ چاپ شان یک قرن با هم فاصله دارد توجه کنید:

تورات نسخه ترکی چاپ لیپسیق 1891 میلادی، فصل تواریخ ایام دوم، باب پنجم شماره 7: و کاهنلر ربّن عهدنین صندوقنی اوز یرینه کرّوبیلرن قنادلرینن آلتنه قدس الاقداس اونین محرابنه آپاردیلر

ترجمه: و کاهنان صندوق عهد خدا را به زیر بال های کروبیان به جای خودش به محرابی که  درخانه قدس الاقداس بود، بردند.

تورات نسخه فارسی چاپ انجمن پخش کتب مقدسه در میان ملل، 1986 میلادی همان باب و همان شماره:

و کاهنان تابوت عهد خداوند را به مکانش در محراب خانه یعنی در قدس الاقداس زیر بال های کروبیان در آوردند.

گفته شد میان چاپ این دو تورات یک قرن فاصله هست، عبارت اول تصریح دارد که محراب در درون خانه ای که نامش قدس الاقداس است قرار داشته و تابوت را در آن جا گذاشته اند. اما در عبارت دوم معلوم نیست جمله «یعنی در قدس الاقداس» چیست؟ آیا این جمله شرح محراب است یا شرح خانه است؟-؟ در صورت اول محراب عبارت می شود از همان قدس الاقداس. اما در صورت دوم مراد از خانه قدس الاقداس و مراد از محراب جائی است که در قدس الاقداس قرار دارد.

در این جا تحریف کامل نشده زیرا امکان نداشت، به جای آن، «تشویش عبارت» شده و سخن مشوش شده است.

این یک واقعیت است که دست تحریف به طور مداوم در کار بوده و هست، هر جا که امکان تحریف کامل، بوده تحریف کرده اند و هر جا که امکان تحریف نبوده صورت قضیه را این چنین مشوش کرده اند.

تورات نسخه ترکی، همان فصل باب چهارم شماره 19 تا 22: و سلیمان آلّهن ایوندکی آلاتلری هامیسنی قایردی یعنی قزل مذبحی و سفره لری که تقدمه چورکلری اولرن اوستنده الور- و محرابن قباغنده قانونه موافق یاندرمق ایچون شمعدانلراینن اولرن قندیللرینی خالص قزلدان قایردی- و چیچکلراینن قندیللّر و کلگیرلر قزلدان یعنی خالص قزلدان ایدی- و کلگیرلری و لنکریلری و قاشقلری و بخوردان لری خالص قزلدان قایردی و همده هیکلن مدخل یعنی قدس الاقداسن ایچری قاپولاری و هیکلین ایونین قاپولاری قزلدان ایدی. 

ترجمۀ این بخش همان است که ذیلاً از تورات فارسی می آید با این فرق که لفظ هیکل را برداشته و به جای آن عبارت «خانه خدا» گذاشته تا بیش تر به کعبه در معنی «بیت الله» شبیه باشد.

تورات فارسی: سلیمان تمامی آلات را که در خانه خدا بود و مذبح طلا و میزها را که نان تقدمه بر آن ها بود ساخت- و شمعدان ها و چراغ های آن را از طلای خالص تا بر حسب معمول در مقابل محراب افروخته شود- و گل ها و چراغ ها و ابزارها را از طلا یعنی از زر خالص ساخت- و کلکیرها و کاسه ها و قاشق ها و مجمر ها را از طلای خالص (ساخت) و دروازۀ خانه و درهای اندرونی آن به جهت قدس الاقداس و در های هیکل از طلا بود.

این عبارت با شرح جزئیات با تعیین جا و محل هر چیز، به روشنی نشان می دهد که هیکل مجموعه آن معبد است و قدس الاقداس در درون هیکل و محراب نیز در درون قدس الاقداس بوده است.

در باب سوم از همان فصل، ابتدا هیکل را شرح می دهد سپس به شرح قدس الاقداس می پردازد و به دنبال آن در شماره 16 و 17 می گوید: و رشته ها[2] مثل آن هائی که در محراب بود ساخته آن ها را بر سر ستون ها نهاد و صد انار ساخته بر رشته ها گذاشت- و ستون ها را پیش هیکل یکی به دست راست و دیگری به طرف چپ بر پا نمود.

آیا این عبارت های روشن و صریح با ادعای نویسنده قاموس سازگار است!؟! آنان احساس کرده اند که ممکن است کسی وجود محراب در معبد سلیمان را دلیل بر قبله نبودن آن بل دلیلی بر این که آن معبد خود به یک قبله ای وابسته بوده، معرفی کند، در مقام این گونه سخنان بی جا، آمده اند، محراب را به معنی موخّر و بلافاصله به معنی محل عبادت و کنایه از کل هیکل می گیرند. مسئله تا چه حد برای شان مهم است که این گونه به تاویلات و توجیهات نادرست بیّن و آشکار، متوسل می شوند.

در آن طرف، حساسیت آنان را ببینید و در این طرف مسامحات ما را که طیفی از مردم ما گمان می کنند کعبه فقط از سال دوم هجری قبله شده است و طیف دیگری گمان می کنند که حضرت موسی نیز به سوی بیت المقدس عبادت کرده است در حالی که هیکل از ساخته های حضرت سلیمان است.

مسیحیان و یهودیان این نکته را نیز بدون ترمیم رها نکرده اند گفته اند: حضرت ابراهیم نیز زمانی از آن جا گذشته و قربان گاه کوچکی در آن جا ساخته بود. نویسنده قاموس اضافه می کند: حضرت ابراهیم در همان جای گاه هیکل می خواست اسحق را قربانی کند[3] در حالی که خودش در جای دیگری می گوید ماجرای ذبیح در کوه فاران بود[4] در حالی که هیکل در روی کوه «مریا- موریا» بنا شده و میان شان کیلومترها فاصله است.

اکنون بر فرض، این سخن جعلی و تحریفی و در عین حال متناقض قاموس را بپذیریم، باز مسئله به وفق مراد تحریف کنندگان پایان نمی پذیرد. زیرا این پرسش پیش می آید: قبله آن همه پیامبران پیش از حضرت ابراهیم کجا بوده؟

نه کعبه محراب دارد و نه مسجدالحرام. زیرا که خودش قبله است و «اوّل بیت وُضع للنّاس» است که همه معابد و مساجد پس از آن ساخته شده اند و دست تاریخ به آغاز پیدایش آن نمی رسد و همه ادیان اعتقاد دارند که حضرت ابراهیم کعبه را تجدید بنا کرده است آیا او دو قبله داشته؟!  دین و آئین او بر اساس «ثنویت» بوده؟! هیچ پیامبری در یک زمان دارای دو قبله نبوده حتی در آن زمان موقت (که شرحش خواهد آمد) نیز تنها بیت المقدس قبله بوده است.



[1] تورات؛ سفر 35 کتاب حبقوق در سه باب.

[2] تورات ترکی: و زنجیرهای طلائی.

[3] قاموس کتاب مقدس ص134 و 482.

[4] در مبحث «ذبیح کیست» و «فاران کجاست» گذشت.